Przyczynienie się do szkody podczas podróży z pijanym kierowcą

 

Sam fakt bycia poszkodowanym w wypadku komunikacyjnym nie oznacza wypłaty odszkodowania bądź zadośćuczynienia. Ustawodawca przewidział furtkę w postaci instytucji przyczynienia, z której często korzystają ubezpieczyciele oraz sądy.

Czym jest przyczynienie?

Instytucja przyczynienia się znajduje swoją podstawę w przepisie art. 362 Kodeksu Cywilnego, który stanowi, że “Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron”.

Kiedy możemy mówić o przyczynieniu?

Tak naprawdę, wystarczy wsiąść do auta z pijanym kierowcą i mieć tego świadomość. Nie musimy spożywać alkoholu wspólnie z kierowcą, ponieważ np. w świetle orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 marca 2015 roku (sygn. akt I ACa 1040/14) świadomość może wynikać z doświadczenia życiowego, ponieważ w przedmiotowej sprawie “Powódka wsiadła do samochodu kierowanego przez pijanego kierowcę, którego wcześniej nie znała, a dodatkowo nie wzbudziło jej obaw zachowanie kierującego, który prowadził samochód w sposób brawurowy. (…) Dodatkowo w ocenie Sądu Okręgowego znaczny stopień nietrzeźwości kierowcy (2,58‰) musiał być zauważalny dla osób znajdujących się w samochodzie, w tym również dla powódki”. W powyższej sytuacji, Sąd uznał, że pokrzywdzona w 30% przyczyniła się do powstałej szkody. W przypadku, gdy poszkodowany pasażer spożywał alkohol wspólnie z kierowcą, a następnie pozwolił mu prowadzić współczynnik przyczynienia może dosięgnąć 70%. Wynika to nie tylko z normy wynikającej z przepisu art. 362 Kodeksu Cywilnego, ale również przepisu art. 5 Kodeksu Cywilnego, ponieważ równe traktowanie osób, których szkoda wynikała wyłącznie z nieszczęśliwego wypadku oraz takich, które świadomie ryzykowały mogłaby stanowić naruszenie zasad współżycia społecznego, a także elementarnych zasad sprawiedliwości.

Jak wynika z obserwacji Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Sądy podtrzymują decyzje ubezpieczycieli o stwierdzeniu przyczynienia w blisku 90% przypadków. Wskazać należy, że gdy w toku postępowania na jaw wyjdzie fakt przyczynienia się poszkodowanego do powstałej szkody lub do zwiększenia jej rozmiarów, w myśl wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2015 roku (sygn. akt III CSK 187/14) “po ustaleniu, iż poszkodowany przyczynił się do powstania wypadku (lub zwiększenia jego rozmiarów), w kolejnym kroku sąd musi to uwzględnić – zasądzając niższe odszkodowanie”