Dobrowolne poddanie się karze w postępowaniu karnoskarbowym

 

W prowadzeniu działalności gospodarczej nierzadko możemy spotkać się z sytuacją, w której nie uiścimy w terminie podatku. W nawale obowiązków zdarzyć się może, że podatnik zapomni złożyć stosownej deklaracji. Przypomina Nam o tym dopiero Organ podatkowy, który wszczął postępowanie w tej sprawie. Co zrobić w takiej sytuacji? Zazwyczaj, jeżeli podatnik spóźnia się z zapłatą lub złożeniem deklaracji może skorzystać z instytucji czynnego żalu. Co jednak w przypadku kiedy już dostaniemy zawiadomienie o wszczęciu postępowania? Odebranie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie karnoskarbowej powoduje, że nie możemy już skorzystać z dobrodziejstwa "czynnego żalu", dodatkowo fakt prowadzenia postępowania karnoskarbowego, niejednego może wprawić w niemałe zmartwienie. Czy jednak to sytuacja bez wyjścia i faktycznie powinniśmy się obawiać?

Przedstawienie zarzutów 

W przypadku wszczęcia postępowania karnoskarbowego, organ prowadzący postępowanie (najczęściej naczelnik urzędu skarbowego) będzie starał się doprowadzić do wykrycia i pociągnięcia do odpowiedzialności sprawcy czynu zabronionego. Tym sprawcą będzie podatnik, czyli przedsiębiorca, który zapomniał zapłacić podatek lub złożyć deklaracji. Organ wówczas wezwie podatnika na przesłuchanie, w czasie którego postawione mu zostaną zarzuty. Od tego momentu podatnik staje się podejrzanym. Nie jest to jednak ostatni moment, w którym możemy uniknąć skazania i łączących się z tym nieprzyjemnych konsekwencji.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się karze.

Do czasu kiedy organ prowadzący postępowanie karnoskarbowe wniesie akt oskarżenia do sądu, podejrzany może zwrócić się do takiego organu na udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się karze. Ustawodawca wprowadzając dobrowolne poddanie się karze wyszedł ze słusznego założenia, że lepiej już dodatkowo nie karać podatnika, zamiast czego można odzyskać należne Skarbowi Państwa środki. Aby skorzystać z tej instytucji, w pierwszej kolejności należy się o to zwrócić do organu prowadzącego postępowanie. Po uzyskaniu zgody od tego organu przechodzimy do drugiego etapu, w którym organ zamiast aktu oskarżenia wysyła do Sądu wniosek o dobrowolne poddanie się karze, w związku z czym Sąd wydaje stosowny wyrok.

Jakie warunki musimy spełnić, żeby móc poddać się karze dobrowolnie? 

Zezwolenia, o którym mowa można udzielić jeżeli: uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną, jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie tej należności;sprawca uiścił kwotę odpowiadającą co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn zabroniony; sprawca wyraził zgodę na przepadek przedmiotów co najmniej w takim zakresie, w jakim ten przepadek jest obowiązkowy, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów - uiścił ich równowartość pieniężną; poniesiono zryczałtowane koszty postępowania.

Są jednak przypadki, w których dobrowolne poddanie się karze nie jest możliwe, a należą do nich sytuacje kiedy: przestępstwo skarbowe zagrożone jest karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności, zgłoszono interwencję (roszczenie do przedmiotów podlegających przepadkowi), chyba że zostanie ona cofnięta przez interwenienta do czasu wniesienia aktu oskarżenia do sądu, przestępstwo skarbowe zagrożone tylko karą grzywny popełniono w warunkach poczytalności sprawcy ograniczonej w stopniu znacznym lub poczytalności całkowicie

Może się w takiej sytuacji pojawić pytanie jakie są zalety dobrowolnego poddania się karze skoro sprawca i tak jest skazany wyrokiem oraz musi uiścić zaległe podatki? Niewątpliwie największą zaletą tej instytucji jest to, że wyrok wydawany w takim trybie nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego, a co za tym idzie o fakcie skazania nikt nie poweźmie informacji.

 

Współautorem artykułu jest apl. adw. Marietta Sikorska-Psiuch.