Zwolnienie od podatku usług telemedycyny

 

Telemedycyna, czyli medycyna na odległość to innowacyjna forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej, łącząca w sobie elementy telekomunikacji, informatyki oraz medycyny. Dzięki wykorzystaniu współczesnych technologii pozwala na wymianę specjalistycznych informacji przesyłając obrazy statyczne, jak i dynamiczne, jak również na przeprowadzenie diagnozy na odległość.

Początki telemedycyny sięgają lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku, a związane są z rozwojem techniki wojskowej oraz badań prowadzonych wraz z podbojem kosmosu. Już podczas lotu Łajki - pierwszego żywego stworzenia umieszczonego na orbicie okołoziemskiej, wystrzelonej 3 listopada 1957 roku w radzieckim satelicie Sputnik 2, przekazywane były na Ziemię dane dotyczące jej parametrów życiowych. Potem zdalnie monitorowano funkcje życiowe astronautów. Przeprowadzono pierwsze transmisje telewizyjne badań radiologicznych. Wraz z pojawieniem się satelitów telekomunikacyjnych stało się możliwe przesyłanie zarówno danych z obszarów dotkniętych klęskami żywiołowymi, jak i konsultowanie trudnych przypadków z wiodącymi ośrodkami medycznym.

W Polsce z roku na rok rośnie zainteresowanie telemedycyną. W związku z coraz większą popularnością tego segmentu aktualne pozostaje pytanie, czy odpłatne świadczenie usług telemedycyny przez wnioskodawcę będącego podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej jest zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

Odpowiedź na tak postawione pytanie nie jest jednoznaczna. Z jednej strony usługi telemedycyny służące profilaktyce, utrwalaniu prawidłowych wzorców postępowania w zakresie zdrowego stylu życia oraz prawidłowego przyjmowania leków, są usługami w zakresie opieki medycznej, służą odpowiednio profilaktyce lub zachowaniu, przywracaniu oraz poprawie zdrowia i przy założeniu że są wykonywane przez podmiot leczniczy w ramach działalności leczniczej, powinny być - wydaje się – zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zwolnienie określone w tym przepisie ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Oznacza to, że zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług (usługi opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane) wykonywanych przez zdefiniowany krąg podmiotów (podmioty lecznicze). Przepis stanowi implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 347 z późn. zm.), zgodnie z którym zwolnieniu od podatku przez państwa członkowskie podlegają opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze. 

Z drugiej strony nie będzie tak w przypadku wszystkich usług realizowanych za pośrednictwem telemedycyny. Odpowiedzi bowiem negatywnej w zakresie usług telemedycyny dotyczących e-rehabilitacji, e-szkoły rodzenia, e-pielęgniarki, e-położnej, e- lekarza, e-psychologa, e-logopedy, e-psychiatry udzielił orzeczeniem z dnia z dnia 23 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 721/15. Sąd orzekał w związku ze skargą na interpretację indywidualną Ministra Finansów.

Sąd oddalił złożoną skargę, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu orzeczenia, że usługi telemedycyny – w tej konkretnej sprawie - „świadczone za pośrednictwem internetu są w istocie udzielaniem porad, wykładów, stanowią wskazówki co do sposobu wykonywania ćwiczeń, ich oceny i monitorowania, konsultacje w zakresie edukacji zdrowotnej. Tych działań nie można uznać za opiekę medyczną. Usługa w zakresie opieki medycznej wymaga przynajmniej, co wynika nawet z zasad doświadczenia, rzetelnego ustalenia, że czy jest konieczna dla osiągnięcia zamierzonego celu. Niezbędna jest więc możliwość oceny stanu zdrowia pacjenta w celu postawienia prawidłowej diagnozy oraz zaordynowania odpowiedniego, dostosowanego do wymogów konkretnej osoby postępowania terapeutycznego. Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie nie wynika, by usługi dokonywane na podstawie otrzymanych od klientów informacji, były oparte na wiarygodnych, konkretnych danych, które umożliwiają właściwą opiekę medyczną. Utrwalanie prawidłowych wzorców postępowania nie może być utożsamiane z opieką medyczną.”

Istotnym zatem jest kontekst, w jakim realizowana jest dana usługa medyczna. To cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia; jeżeli z kontekstu wynika, że jej podstawowym celem nie jest ochrona zdrowia, w tym jego utrzymanie lub przywrócenie, lecz raczej udzielenie porady wymaganej przed podjęciem decyzji wiążącej się z konsekwencjami prawnymi, to wówczas zwolnienie nie będzie miało raczej zastosowania. Należy pamiętać także, iż w przypadku interpretacji podatkowych wiele zależy od szczegółowego opisu stanu faktycznego.

 

Współautorem artykułu jest apl. adw. Piotr Horniatkiewicz.